Культура

Сяргей Цімохаў: Толькі траціна беларускіх мастакоў кантралюе свой арт-бізнэс

Сяргей Цімохаў

08.09.2010 06:53

Ігар Карней, карэспандэнт радыё "СВАБОДА".

8 верасьня свой 50-гадовы юбілей адзначае адзін з самых адметных і запатрабаваных сучасных беларускіх мастакоў, намесьнік старшыні Саюзу мастакоў Беларусі Сяргей Цімохаў. Пра бачаньне сябе ў мастацтве і беларускае мастацтва ў цэлым спадар Цімохаў напярэдадні казаў у інтэрвію нашаму карэспандэнту Ігару Карняю.

— Спадар Сяргей, калі казаць з вышыні сёньняшняга дня, што найперш прычынілася да таго, што вы сталі мастаком: удзел бацькоў, школа, прыродны талент? Якім абставінам абавязаныя?

— Дакладней сказаць — сукупнасьці абставінаў. Нельга сказаць, што нейкая адна пазыцыя стварае чалавеку пэўны лёс. Апрача таго, што сам чалавек па прыродзе можа нечага дасягнуць, трэба ставіць мэты, да іх імкнуцца і дасягаць. Натуральна, асяродзьдзе. У першую чаргу — сям’я. Тое, што мне бацькі не перашкаджалі стаць мастаком — гэта вялікая справа. Тое, што яны мне дапамагалі вучыцца — таксама шмат чаго значыць. Хоць бацькі мае абсалютна далёкія ад гэтай сфэры, яны сяляне, але далі мне магчымасьць паехаць пасьля 8 клясаў зь вёскі паспрабаваць паступаць у Менск. У мяне атрымалася. Зразумела, яны былі рады, дапамаглі вучыцца. Потым атрымалася паступіць у інстытут. Дарэчы, было значна прасьцей паступаць, бо з базай мастацкай вучэльні я ўжо практычна ўвайшоў у мастакоўскае кола, зразумеў, што такое сталіца. Таму, вяртаючыся да пытаньня, вядома, прырода дае пэўны працэнт. Але калі чалавек не імкнецца да пастаўленай мэты, не кантралюе працэс у дасягненьні гэтай мэты, то вынік можа быць нулявы. Праца, праца і яшчэ раз праца. Толькі тады можа быць нейкі плён. Ці дасягнуў я пэўных вынікаў? Зразумела, я не задаволены шмат чым. Часта задумваесься: магчыма, трэба было зрабіць інакш, і тады пасьпеў бы зрабіць болей? Калі хочацца нешта зрабіць, калі адчуваеш, што ёсьць патэнцыял, хай, можа, і не атрымаецца, але трэба паспрабаваць гэта зрабіць. Тады будзе душа вольная. Тады і паміраць будзе вальней. Так бы мовіць, прыемней…

— Нядаўна была прэзэнтацыя фільму Ўладзімера Коласа «Крызіс у раі». Адна зь сюжэтных ліній — ад’езд беларускіх мастакоў на Захад на прыкладзе Ігара Цішына, Натальлі Залознай, Андрэя Задорына. Потым была дыскусія, і многія гледачы досыць безапэляцыйна заяўлялі: лёгка зьехаць ад праблемаў, а хто будзе змагацца за лепшае жыцьцё тут? Вы на чыім баку?

— Пытаньне і цікавае, і актуальнае, між іншым. У тым сэнсе, што досьвед сапраўды паказвае: пэўная колькасьць творчай інтэлігенцыі зьехала. Як яна сябе там пачувае — гэта трэба ў іх запытацца. Але я па сабе ведаю, бо маю вельмі просты прыклад. Яшчэ за савецкімі часам аднойчы я трапіў на два месяцы на пленэр. Недалёка, у Крым. Пасьля моладзевай выставы ў Маскве стварылі групу з прадстаўнікоў рэспублік СССР, і мы мелі магчымасьць два месяцы жыць і працаваць. Там былі майстэрні і ўвогуле ўсе неабходныя ўмовы. Я з захапленьнем, зразумела, паехаў — цалкам вольны, нічога не перашкаджае. І што вы думаеце? Месяц папрацаваў, зрабіў 12 ці 14 работ, і ўсё. Потым адчуў, што ўжо выціснуты, патрэбнае нейкае падмацаваньне, тэматычны штуршок. І вось тады я адчуў, што трэба жыць на сваёй зямлі, штодзённа, тады і будзе падмацаваньне. Трэба быць у сваёй майстэрні, кантактаваць са сваімі людзьмі, арыентавацца на тое, што тут робіцца. Магчыма, гэта цябе і не датычыцца — нейкія палітычныя, эканамічныя, сацыяльныя праблемы. Але яны ствараюць пэўны падмурак. Мне, напрыклад, было б складана жыць нават у вельмі добрай краіне. І мне задаецца, што мастаку трэба працаваць тут.

— Па-вашаму, тыя ж Цішын, Залозная, Задорын, зьехаўшы ў Бэльгію ды Галяндыю, не знайшлі, а страцілі?

— Нядаўна ў Менску было адкрыцьцё выставы Ігара Цішына. І ў мяне склалася такое адчуваньне, што гэтыя мастакі са сваім магутнейшым, надзвычай цікавым, моцным патэнцыялам беларускай школы, дарам Боскім, трошкі падрабляюцца пад эўрапейскую прымітыўную, а часам недасканалую адукацыйную базу. Мне так падалося, хоць я магу памыляцца. Проста яны пачынаюць падладжвацца пад запатрабаваньні галерэй. А гэта закон. То бок, калі твор прадаецца ў гэтым накірунку, значыць, галерэя так і гаворыць: рабі мне, калі ласка, у такім кірунку. Ідзе наўпроставая замова. Але гэта рынак, які я таксама ведаю. Бо калі ў галерэі пайшоў адзін накірунак, яны наўпрост кажуць: гэта нармальна, рабіце. І я мушу паціху гэта рабіць. Хоць, зразумела, калі ў мяне ёсьць магчымасьць рабіць для выстаў іншыя працы, атрымліваецца паралель. Але калі ты працуеш толькі ў адным кірунку, каб зарабляць сабе на хлеб, то цябе могуць загнаць на такую вузкую сьцяжынку, што ты ня зкрочыш ні ўлева, ні ўправа. Мне падаецца, што там гэтыя праблемы могуць існаваць.

— Нягледзячы на тое, што Цімохаў па-ранейшаму тут, вашых працаў нямала за межамі Беларусі. Лёсам сваіх твораў цікавіцеся? Якая геаграфічная прысутнасьць?

— Я ведаю, празь якія галерэі гэтыя працы разыходзяцца. А ўсё астатняе для мяне ня тое, што нецікава, а я проста не адсочваю. Які сэнс? Ды нават фізычна не магу гэта адсачыць. Адзінае магу сказаць, што чым шырэй распаўсюджваньне маіх твораў, тым для мяне прыемней і карысьней. Але ж гэта і так зразумела.

— Чаго не хапае цяпер мастакам у Беларусі? Галерэяў, заляў, крытыкаў, ці можа ўвогуле аматараў жывапісу?

— Найперш, я ўсё ж лічу, што ў параўнаньні з савецкімі часамі, калі ў нас была закрытая прастора, і сёньняшнім момантам, то цяпер усё значна лепш. Як бы там ні было, мастак можа дэманстраваць свае творы за мяжой, мастак можа выходзіць на замежныя галерэі, нават без адукацыі. То бок, можа кантактаваць. А чаго не хапае ў Беларусі? Не хапае таксама і выставачных плошчаў, бо калі параўноўваць зь іншымі краінамі, то ў нас іх катастрафічна мала. Не хапае і крытыкаў, хоць штогод акадэмія выпускае мастацтвазнаўцаў, крытыкаў. Куды яны дзяваюцца — ня ведаю. Акрамя таго, факультэт журналістыкі таксама ж, напэўна, выпускае прафэсіяналаў, якія павінны асьвятляць сфэру культуры, музыкі, выяўленчага мастацтва і г.д. Трэба сказаць, што ў нас вельмі і вельмі рэдка журналісты, якія, напрыклад, прыходзяць на адкрыцьцё выставы, хоць трошкі арыентуюцца ў гэтай справе. Яны ёсьць, але вельмі мала, на жаль. Ёсьць маладыя людзі, якія намагаюцца ў гэтым разабрацца, а ёсьць тыя, хто проста прыходзіць і дзікавата сябе ў такой кампаніі адчувае. А таму на адкрыцьцё проста ня ходзіць.

— Можа, лепш і не пайсьці, чым паказаць сябе поўным дылетантам… А вось калі трымацца беларускіх стандартаў, у якой «сацыяльнай праслойцы» знаходзяцца мастакі? Колькі трэба выдаваць прадукцыі, каб ні ў чым сабе не адмаўляць? І ці можна ў Беларусі жыць толькі мастацтвам?

— Увогуле я перакананы, што на сёньняшні момант мастак можа зарабіць сабе на хлеб, стопрацэнтна. Але з адной умовай, што ён будзе проста працаваць. Нават не істотна, якую прадукцыю ён будзе выпускаць — рэалістычную, абстрактную ці нейкую іншую. То бок, для гэтага мастак павінен працаваць і хоць бы трошкі рабіць намаганьні, каб знайсьці пакупніка ці нейкую галерэю, якая б ім зацікавілася. Таму што зараз ёсьць пакупнікі, якія набываюць рэалістычныя творы, а ёсьць тыя, хто купляе абсалютна абстрактныя. І вельмі добра, што памянялася пакаленьне адносна савецкіх часоў, і новыя людзі для сваіх кватэраў набываюць ужо творы, зробленыя мастакамі нашага пакаленьня. Яны іншы раз не бяруць нашых сталых аўтараў. Канечне, ёсьць калекцыянэры, якія займаюцца калекцыянаваньнем сталых мастакоў, гэткі чысты рэалізм, сацрэалізм. Гэта іншая катэгорыя, якая робіць на гэтым бізнэс. Бо праз 10 гадоў такая прадукцыя вырастае ў разы. Таму яшчэ раз падкрэсьліваю: сёньня мастак можа жыць нармальна, але, на жаль, прырода мастакоўская такая, што толькі працэнтаў 30 могуць самі сябе кантраляваць у галіне арт-бізнэсу. Астатнія проста ня здатныя.

— Спадар Сяргей, некалькі апошніх гадоў вы ня толькі «мастак-адзіночка», але ў пэўным сэнсе і функцыянэр. Наколькі гэта адбіваецца на творчасьці, ці часта ўзьнікае дылема: ісьці ў майстэрню ці займацца іншымі праблемамі?

— Гэта адбірае шмат часу, трэба сказаць. Атрымліваецца, што з аднаго боку я заўсёды хацеў займацца выставамі, і яшчэ да гэтай пасады я займаўся як сваімі выставамі, так і групавымі. Цяпер я намесьнік старшыні па выставах, гэта мой наўпроставы абавязак — арганізоўваць выставы. І зразумела, што я ўжо крыху стамляюся ад арганізацыі шматлікіх імпрэзаў, таму што сапраўды шчыльны графік, але ўсё адно гэтым працэсам павінен нехта займацца. Ну вось прыйшоў мой час гэтым пазаймацца. Таму, натуральна, шмат часу забіраецца, на творчасьць застаецца палова майго рэальнага часу. Але, напэўна, трэба проста вучыцца арганізоўваць свой і творчы працэс, і працоўны. Пэўны адрэзак майго жыцьця ёсьць для таго, каб я над гэтым папрацаваў. Мне прыемна гэтым займацца, я атрымліваю, дарэчы, заробак. Зноў жа, я ўвайшоў у катэгорыю гэткіх стабільных паралельнікаў. Ёсьць паралель нейкага функцыянэрства і ёсьць паралель творчасьці. Гэтыя лініі адна другую падтрымліваюць. Так атрымалася, што я якраз прайшоў на гэтую пасаду, калі пачаўся гэты крызіс. У якойсьці ступені гэта, можа, і паратунак, але тое, што я, канечне, стаў выдаваць меншую колькасьць прадукцыі — то гэта адназначна.

28 кастрычніка ў Музэі сучаснага мастацтва ў Менску пачне працу выстава твораў Сержука Цімохава, прымеркаваная да ягонага юбілею.

·   

    Газета творчай інтэлігенцыіі Беларусі ЛІТАРАТУРА І МАСТАЦТВА “ЛіМ”

№ 46 (4590) 19 лістапада 2010 г.

Віктар Кавалёў

Жыць на сваёй зямлі

Чарговы госць “Прасторы ўяўлення” — знаны творца, намеснік старшыні Беларускага саюза мастакоў па выставачнай дзейнасці Сяргей ЦІМОХАЎ. Родам з Палесся, як многія слынныя мастакі, закончыў Мінскае мастацкае вучылішча, Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў (кафедра манументальна-дэкаратыўнага мастацтва). Яго работы знаходзяцца ў разнастайных музеях і галерэях нашай краіны, Расіі, Польшчы, Германіі, Вялікабрытаніі, а таксама ў шматлікіх прыватных калекцыях.

— Сяргей Аляксандравіч, ваша юбілейная персанальная выстаўка “Паводле часу” — своеасаблівы творчы вынік. Як адзначыў на адкрыцці выстаўкі ваш настаўнік, народны мастак Беларусі Гаўрыла Вашчанка, з цягам часу і набыццём вопыту мастак змяняецца ўнутрана, але застаецца аснова — беларускасць. Што для вас беларускасць?

— Для мяне беларускасць, у большай ступені, прытрымлівацца тых нацыянальных традыцый, якія склаліся ў нашага народа. Увогуле, у любога народа ёсць свае нацыянальныя традыцыі, нацыянальная спадчына, скажам, у выглядзе фальклору, народнай творчасці. Зразумела, гэта абумоўліваецца месцам знаходжання краіны. Для беларусаў гэта ўнікальная, своеасаблівая з’ява. Таму што мы на мяжы, так бы мовіць, культурнай плыні ўсходу і захаду. І недарэмна нават у хрысціянскай рэлігіі ў свій час тут з’явілася ўніяцтва. Гэта ўсё разам фарміруе нацыянальную культуру, нацыянальны характар і менталітэт.

Я проста люблю гэтую зямлю, людзей, якія на ёй жывуць, люблю характар беларуса, падабаецца прырода, надвор’е. Я не бачу іншага месца, дзе мог бы так утульна пачувацца. Зразумела, што ёсць шмат прыгожых мясцін. Паехаць адпачыць — тое можна. Але мастак мусіць жыць на сваёй зямлі, мацавацца яе каранямі.

— Многія мастакі звяртаюцца да нацыянальнай тэмы. Паганства, увасобленыя дахрысціянскія сімвалы ў вашых работах з’явіліся, можа, таму, што вы родам з самабытнага Палесся?

— Напэўна, гэта таксама адзін з моцных фактараў; у маёй памяці добра замацаваліся адносіны людзей, ва ўжытковым побыце якіх панавалі дахрысціянскія, паганскія традыцыі. Святкавалі розныя святы паводле народных трыдыцый. Усё гэта прывязана да астранамічнага календара. У прынцыпе, з гэтага і крыж сыходзіць. Калі ўзяць асноўныя беларускія народныя святы, пачынаючы з зімовага сонцастаяння, Каляды, потым супрацьлеглае летняе сонцастаянне, Купалле, вясной — Вялікдзень, а восенню — Дзяды, вось вам і крыж, урэшце, сімвал сонца. Ён сустракаецца не толькі ва ўсіх еўрапейскіх народаў, але і ў Лацінскай Амерыцы, у Аўстраліі, Афрыцы… У старадаўнія часы не было такіх стасункаў паміж кантынентамі, як цяпер, а сімвалы аднолькавыя існавалі. Гэта тысячагадовыя назіранні за светам, сусветам, прыродай, за існаваннем зямлі, сонца, іншых зорак. Інтуітыўна людзі адчувалі, як яны сябе пачуваюць у адным ці ў другім стане ў адпаведнасці з фазамі сонца. Усё настолькі мудра, цікава, мае моцны сэнс. І для мне як мастака гэта невычэрпная крыніца.

— Паганскія карані жывуць у народзе. На адной з вашых работ два паўмесяцы — фантазія, ці таксама з народнай міфалогіі, бо не на пустым месцы ўсё з’яўляецца: павер’і, легенды, прымхі? Кажуць, вельмі-вельмі рэдка можна ўбачыць два паўмесяцы.

— З самага пачатку проста чыста кампазіцыйна ствараўся твор. І ствараўся вобраз, які мне падабаўся і які нясе пэўную энергетыку. Два месяцы напачатку ў мяне з’явіліся выпадкова. Неўзабаве, калі я знаёміўся з аналітычнай сусветнай паганскай літаратурай, натрапіў на тое, дзе распавядаецца, што ў прыродзе былі такія рэдкія моманты, калі на небе з’яўляліся два месяцы. І быў проста шакаваны і ўсцешаны тым, што, не ведаючы гэтага, проста інтуітыўна зафіксаваў вобраз на палатне.

Раней, ды і цяпер некаторыя багата што па гаспадырцы і ў побыце робяць, зважаючы на пэўную месяцовую фазу. Гэтыя традыцыі арганічныя, не штучныя.

— Народны мастак нашай краіны Георгій Паплаўскі адзначыў у вашых работах ёмістыя знакі, сімвалы. Ці ўсе вашы сімвалы можна слоўна расшыфраваць? Мова сімвалаў уцягвае ўсвядомлена ці падсвядома?

— У большай ступені гэта свядома. Сімволіка даволі простая. Ёсць агульнае сусветнае разуменне: вертыкальны разрэз ці вертыкальнае ўспрыманне сусвету. Што маецца на ўвазе: водныя хлябі, потым ідуць сонца, зямля, падземнае сонца, і замыкаецца ўсё зноў воднымі хлябямі. Як быццам своеасаблівае яйка. Раней, калі нават людзі не ведалі, што зямля круглая, круціцца вакол сонца, была створана гэта сістэма разумення. І адпаведна, што вада ўвасаблялася хвалістымі лініямі, зігзагамі. Потым ішла сістэма крыжыкаў, кола з крыжыкамі і г.д. — адлюстраванне сонца. Потым зямля, якая малявалася ў выглядзе квадратаў, ромбаў. Больш за тое, калі гэтыя квадраты запаўняліся арнаментам, лічылася, што яна засеяная, пладаносіць. Беларускія ручнікі, кашулі таксама вышываліся па гэтай сістэме, тое ж можна сказаць пра драўляную архітэктуру: дах, канёк, хвалістая аблямцоўка, на франтоне рабілася сонца, а потым рабіўся квадратамі арнамент — зямля. Людзі, можа, ужо гэта і не разумелі, а традыцыя жыла.

Тры знакі — вада, зямля, сонца, — і ўся гульня, фантазія іх спалучэння ёсць асновай усёй знакавай сістэмы паганства. Таму азнаны чалавек можа прачытаць любы арнамент. Кожны мастак, народны творца развівае фантазію, перастварае гэтыя моманты.

Таму знакі не такія ўжо і складаныя. Шмат іх зафіксавана на каменях, носьбітах паганскай культуры ў Беларусі, Скандынавіі, у наскальных малюнках у Сібіры. Сёлета была надзвычай цікавая выстаўка ў Цэнтральным доме мастака ў Маскве. З наскальных малюнкаў былі зробленыя калькі. Наздвычай фантастычныя кампазіцыі, і, у прынцыпе, там прасочваецца ўсё тая ж сістэма.

— Як ужываецца ў адной асобе жывапісец і графік? Чым абумоўлена тая ідэя, якая кіруе жанрам, калі вы прыходзіце ў майстэрню?

— Гэта падобнае да таго, калі мастак пэўны перыяд працуе ў халодным каларыце, а потым раптоўна ў цёплым. Своеасаблівая проста чыста фізіялагічная неабходнасць. У дадзеным выпадку, калі ты насычаешся жывапіснымі творамі, хочацца заняцца нечым больш далікатным, монахрамічным. Графіка дазваляе рабіць больш вытанчаныя, тонкія лініі… Увогуле, часам працуеш паралельна ў гэтых жанрах. Няма такой схемы: сёння буду займацца гэтым, а заўтра тым. Проста ёсць унутраная неабходнасць.

— У шматлікіх сваіх работах вы выкарыстоўваеце аўтарскую тэхніку. Якім чынам і сродкамі дасягаеццца такі творчы кактэйль, ці гэта сакрэт?

— Гэта не сакрэт, а напаўсакрэт. Бо кожны мастак, на мой погляд, мусіць мець пэўны сакрэт у дасягненні сваёй мэты, ідэі і выкладанні гэтай ідэі на палатно. Свая тэхніка, свая манера выканання ў нейкай ступені фарміруе мастака як арыгінальнага творцу, якога можна пазнаць не па шыльдзе з надпісам пад творам, а па манеры яго выканання. На мой погляд, гэта неабходная рыса для кожнага мастака. Урэшце, я карыстаюся тымі традыцыямі, якім мяне навучалі. Праходзілі фрэскі, ляўкас, манументальны жывапіс… Мяне заўсёды вабіла фактура сцяны, шматлікасць слаёў на фрэсцы. Час наносіць сваю сетку, графіку, аб’ядноўвае нейкія плямы, якія, можа, жылі самі па сабе, у плоскасць сцяны. Такая фрэскавасць, плоскаць сцяны прасочваецца ў маіх карцінах.

Сённяшнія тэхналогіі даволі-такі разнастайныя. З’явіліся акрылавыя фарбы, акрылавыя падкладкі і г.д., якія дазваляюць рабіць фактуры, потым яны не асыпаюцца, эластычныя. Тэхналогія простая, калі браць алейны жывапіс, то я пачынаю акрылам. А што датычыць тэхнікі ў графіцы, я выпадкова на яе напаткаў. Яна выключна мая, у ёй ніхто ў Беларусі і за яе межамі, наколькі ведаю, не працуе. А далей — сакрэт.

— У вас шмат арганізатарскіх спраў, насычаная грамадская дзейнасць. Увогуле, ці патрэбна гэта мастаку?

— Мастаку гэта проста неабходна. Справа ў тым, што, па-добраму, мастак павінен працаваць выключна над сваімі творамі. Каля яго павінны быць два-тры чалавекі, галерэя або арганізацыя, якія б займаліся яго творчасцю, вялі своеасаблівы жыццяпіс і прапагандавалі яго работы. Гэта ў ідэале. На жаль, гэта маларэальна. Лічу, калі б не існаваў Беларускі саюз мастакоў, то гадоў праз дзесяць творцаў паменела б працэнтаў на восемдзесят. Яны б спакваля пачалі недзе выкладаць, нешта пісаць у скрынку, карціны заставаліся б нерэалізаваныя. А калі мастак не паказвае свае творы, то яны паціху “перасыпаюцца нафталінам”, становяцца неактуальнымі і для самога мастака. Так, ёсць мастакі, здольныя пісаць, прапагандаваць, рэалізоўваць свае творы праз галерэі ці праз іншыя структуры, але такіх у лепшым выпадку працэнтаў дзесяць. Астатнія робяць цудоўныя творы, але не ўмеюць іх рэалізоўваць. Таму павінны быць пэўныя арганізацыі ды галерэі, у тым ліку і БСМ.

— Намеснік старшыні Беларускага саюза мастакоў па выставачнай дзейнасці — пасада няпростая. Мастак заўсёды жадае выставіцца — персанальна або ў групавым праекце, але ж выставачная прастора абмежаваная. Як усё ладзіцца і адбіраюцца экспаненты, каб было менш пакрыўджаных сярод юбіляраў, творцаў са званнямі?

— Тут існуе схема. У БСМ ёсць Прэзідыум і Рада. У Прэзідыум уваходзяць старшыні суполак, секцый і абласных арганізацый. Калі мастаку спаўняецца 50, 60, 70, 75 і г.д., пад гэтыя даты, калі мастак жадае, атрымлівае плошчу пад выстаўку персанальную. Для сумесных экспазіцый ствараецца экспертная камісія па адборы твораў на выстаўку. У яе ўваходзяць прадстаўнікі секцый, суполак, абласных арганізацый. Работы абмяркоўваюцца, калі ёсць спрэчныя пытанні, ставяцца на галасаванне. Да кожнай вялікай выстаўкі складаецца рэгламент, у якім вызначаюцца ўмовы адбору твораў.

Па сутнасці, сёлета персанальныя выстаўкі амаль усіх жадаючых мы размясцілі. У большасці ў Палацы мастацтва, у галерэі “Мастацтва”. Саюз мастакоў плаціць за гэтыя выстаўкі. Дарэчы, адкрываецца яшчэ адна галерэя “БелАрт”. Да слова, яна даўно існуе ў былых пакоях Саюза мастакоў па вуліцы Карла Маркса, а цяпер проста пераязджае і будзе месціцца на другіх плошчах на той жа вуліцы.

— Яшчэ ж і маладым трэба выстаўляцца…

— Штогод праводзіцца як мінімум адна моладзевая выстаўка. Не толькі тых, хто з’яўляецца членам моладзевага саюза БСМ, але кожнага жадаючага. З адной умовай — павінна быць прафесійная мастацкая адукацыя.

— Сяргей Аляксандравіч, вы арганізуеце выстаўкі толькі ў Мінску або па ўсёй краіне? Маеце ўплыў на абласныя аддзяленні, ці яны самастойна гэтым займаюцца?

— План рэспубліканскіх выставак, якія ладзяцца на мінскіх плошчах, па вялікім рахунку, абавязковы для абласных арганізацый. А так яны маюць права фарміраваць выстаўкі самі па сабе, незалежна. Час ад часу робім выязныя выстаўкі.

— Сярод апошніх буйных праектаў — “Грунвальд” у Палацы мастацтва…

— Гэта выстаўка ўнікальная сваёй тэматыкай. Мастаку сёння загнаць сябе ў вузкія рамкі вельмі складана. Дыяпазон удзельнікаў выстаўкі вельмі шырокі: ад студэнтаў мастацкага каледжа да нашых народных мастакоў. Мне вельмі прыемна, што гэта выстаўка адбылася на высокім мастацкім узроўні і ў плане экспазіцыі, і ў плане раскрыцця тэмы…

На “Грунвальд” вызначалася тэматыка: калі гэта пейзаж, то каб быў адпаведны вобраз.

— А як ладзяцца выставачныя праекты за мяжой, у Міністэрстве замежных спраў Беларусі?

— Выстаўкі на плошчах МЗС Беларусі яны ладкуюць самі, але часам звяртаюцца па дапамогу і рэкамендацыю ў БСМ.

Зараз праходзіць выязная выстаўка васьмі нашых мастакоў на плошчах варшаўскага тэатра “Рампа”. Дарэчы, там была прэзентацыя спектакля Купалаўскага тэатра “Пінская шляхта”.

У Берліне ў кунстхаўзе “Тахелес” ладзім выстаўкі цалкам намаганнямі БСМ. Сёлета прымалі выстаўку львоўскіх мастакоў. Ёсць дамоўленасць, што ў наступным годзе на дзень горада Львова там будуць выстаўляцца нашы творцы. Штогод у маскоўскім Цэнтральным доме мастака таксама арганізуем свае экспазіцыі. Да таго ж, наш саюз — член Міжнароднай канфедэрацыі саюзаў мастакоў са штаб-кватэрай у Маскве. У яе ўваходзяць краіны былога Савецкага Саюза акрамя прыбалтаў, хоць яны ўдзельнічаюць ва ўсіх праектах як госці. Ёсць планы развіваць стасункі з Літвой, вядзём перамовы з Малдовай пра абменныя выстаўкі.

— Зусім хутка адбудзецца чарговы з’езд. Як мастакі на гэта зважаюць, і ці складзены выставачныя планы на канец бягучага года і пачатак новага?

— З’езд — своеасаблівы пераходны перыяд. Мы, кіраўніцтва, прынялі рашэнне застацца на другі тэрмін, бо гэта дазваляе наш статут. Але ж усё будзе вырашана супольна. Увогуле, планы выставачных праектаў складаюцца прыкладна на паўгода. Так што ў нас усё падрыхтавана.

— Да слова, літаральна праз тыдзень будзе адзначацца 80-годдзе з дня нараджэння вядомага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча. Саюз мастакоў плануе якія-небудзь мерапрыемствы з гэтай нагоды?

— Зразумела. Ужо гэтымі днямі ў Аршанскай гарадской карціннай галерэі імя народнага мастака Беларусі Віктара Грамыкі працуе выстаўка да юбілею У.Караткевіча, а потым яна накіруецца ў Брэст.